A & G Belting Systems sas
di Aprovitola Enzo e C.

etymologiebank.nl pandora origineel

Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

doos ((kartonnen) kistje; wc; (vulgair) vagina, vrouw)

M. Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands

doos zn. ‘(kartonnen) kistje; wc; (vulgair) vagina, vrouw’
Mnl. dose [1361; MNW]; vnnl. doos ‘(onnozele) vrouw’ [1642; WNT doos II], doosje ‘vagina’ [ca. 1650; WNT doos I]; nnl. doos ‘wc’ [voor 1992; Reinsma 1992], doosjes ‘domme meisjes’ [1998; Coster 1992].
Wrsch. uit Laatlatijn dosis ‘geschenk, dosis’, zie → dosis. Wrsch. gaat het om een bepaalde hoeveelheid medicijnen die in een speciaal doosje werd bewaard. De aanduiding van de hoeveelheid is dan overgegaan op de aanduiding van het verpakkingsmateriaal. De betekenissen ‘wc’ en ‘vagina’ zijn eufemismen; als pars pro toto wordt doos daarna ook gebruikt als denigrerende benaming voor een vrouw.
Mnd. dose; van daaruit of uit het Middelnederlands ook in andere talen, bijv. nhd. Dose [17e eeuw], nzw. dosa.
De eufemistische betekenis ‘wc’ heeft in het Amerikaans-Engels het equivalent can, letterlijk ‘blik’; de betekenis ‘vagina’ heeft in het Engels het equivalent box, ook letterlijk ‘doos’.

M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek

doos: 1) vanouds een vulgaire term voor het vrouwelijk geslachtsdeel (ook in het Zuid-Afrikaans en in het Engelse slang: box), vandaar overdrachtelijk voor een vrouw, meer bepaald een dom wicht. Soms in de verbinding domme doos. Ook ouwe doos komt vaak voor. Het WNT (1916) vermeldt doos met de betekenis van: a) weinig bij de hand, onnozel vrouwspersoon; vrouw die gemakkelijk is beet te nemen, die weinig middelen van verweer heeft; doetje; trul. In de oudere taal. Het woordenboek citeert Vlissings Redens-Lust-Hof (1642); b) in Zuid-Nederland in de verbinding oude doos: oude vrouw, oud wijf.

Een emotiedoos was in de jaren negentig een schimpnaam voor een meisje dat veel naar populaire tv-soaps als ‘Beverly Hills 90210’ en ‘Melrose Place’ keek. De Nederlandse rappers van Osdorp Posse geven de betekenis van doos in hun song ‘Origineel Amsterdams’: ‘Alle meissies noem ik wijven en voor jongens zeg ik gozers. Geile wijven dat zijn moppies, tortelduifjes noem ik vozers. Een kut is een doos, een korte tijd is een poos. En als ik zeg “Ik raak het stierenoog” bedoel ik de roos.’ Zie verder ook dirkdoos*. Het bijvoeglijk naamwoord dozig (niet al te slim) en de variant deuzig werden in de zeventiende eeuw nog volop gebruikt (o.a. bij vadertje Cats en Joachim Oudaen) maar veel later werden deze woorden nog nauwelijks aangetroffen in de Nederlandse literatuur. Dankzij internet is dozig aan een comeback bezig. Op menig webforum wordt iemand voor dozig uitgemaakt. In de zeventiende eeuw werden dozig en deuzig gebruikt voor ‘duizelig, suf, stompzinnig’. De huidige versie is eerder een afleiding van het scheldwoord doos. Katja Schuurman wordt in de media wel eens denigrerend schuurdoos genoemd.

Op die wijze had zij de veertig, de akelige veertig bereikt, was eene oude doos geworden, en had alle hoop op eenen konvenabelen echt moeten opgeven. (Domien Sleeckx, Op ’t Eksterlaar, 1863)
’t Is gewoon de kut van een of andere geile doos. (Paul Van Mook, Bajesverhalen, 1980)
Raam, dit is Petra, maar die naam is mij te Hollands voor een Spaanse doos. (Joost Zwagerman, Gimmick, 1989)

2) (jeugdtaal) sufferd; sloom iemand. Een bemoeizuchtig iemand wordt wel eens een bedildoos genoemd. Dit scheldwoord komt ook voor in het Zuid-Afrikaanse slang.

Men studeert hard. Als je je bovendien als een sufferd gedraagt ben je een ‘doos’ of nog erger een ‘dodo’. (Playboy, september 1987)

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch (incl. Supplement uit 2007)

doos s.nw.
1. Houer van ligte materiaal, gewoonlik van karton, hout of blik. 2. (plat) Vroulike skaamdeel. 3. (plat; skeltaal) Dom, veragtelike of onaanvaarbare persoon.
In bet. 1 en 2 uit Ndl. doos (Mnl. dose in bet. 1, 1658 in bet. 2). Bet. 3 het in Afr. self ontwikkel. Eerste optekening in Afr. in bet. 1 in Patriotwoordeboek (1902).

N. van der Sijs (2001), Chronologisch Woordenboek

doos kartonnen omhulsel 1361 [MNW]

doos* (onnozele) vrouw 1642 [WNT]

doos vagina 1650 [WNT]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek, 2e druk, Van Dale

doos1 [kartonnen kistje] {dose 1361} van dosis, welke betekenis verklaard wordt doordat bepaalde doses medicijnen in doosjes werden afgeleverd. De uitdrukking de doos van Pandora slaat op Pandora, die in de Griekse mythologie door de goden als eerste vrouw naar de aarde gestuurd werd met een doos vol ellende. Zij werd de stammoeder der vrouwen, maar opende haar doos, waarin alleen de hoop achterbleef. Zij bracht het ongeluk op de wereld.

doos2* [onnozele vrouw] {1642} zal vermoedelijk verband houden met duizelen, hoewel invloed van en misschien zelfs betekenisoverdracht van doos1 mogelijk is, vgl. hoogduits alte Schachtel [oude vrouw], Schachtel [doos(je)].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek

doos 1 znw. v. mnl. dōse (eerst 1361), nd. dōse (> nhd. dose, de. daase, zw. dosa). Het woord wordt afgeleid uit lat. dosis en daarmee verklaard, dat de geneesmiddelen in een bepaalde dosis in een houten of spanen doosje verkocht werden. Het woord heeft zich van de Nederrijn over het duitse taalgebied verspreid.

In de oostelijke dialecten wordt het woord als deus uitgesproken.

doos 2 znw. v. ‘onnozele vrouw’ (verouderd). Misschien hetzelfde als doos 1, waarvoor v. Haeringen, Suppl. 36 als parallel het nhd. alte schachtel aanvoert; hij neemt een mogelijke invloed van de groep van duizelen aan. Er schijnt evenwel geen bezwaar het woord onmiddellijk met mnl. dōsich ‘suf’ te verbinden.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal

doos znw., mnl. (anno 1361) dose v., Teuth. “dose, lade, coffer”. Uit het Ndd. komen hd. dose v., de. daase, zw. dosa. In het Du. vreemde dialectvormen; in onze dialecten gew. ô (wvla. ō). Hiermee is de hypothese van ontl. aan gr. lat. dŏsis “geschenk, dosis” zeer wel te vereenigen, vgl. trôn (zie troon). Toch is die hypothese verre van zeker.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement

doos. Hd. dose is uit het Ndl. afkomstig en heeft zich van het Rijnland uit verbreid. — In oostel. en noord-oostel. ndl. diall. heeft het woord umlautsvocaal, die noch pro, noch contra de ontl. aan gr. lat. dosis pleit.

† doos II znw. ‘doetje, sukkel (vooral van vrouwen)’, nnl., zal zijn = doos I (vgl. hd. alte schachtel ‘oude vrouw’), eventueel in de bet. geïnfluenceerd door een woord uit de groep van duizelen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal

doos v., Mnl. dose (reeds 14e eeuw) + Ndd. dose (waaruit De. daase, Zw. dosa), Hgd. dose, döse, tause + Boh. dize. Po. dzieza, Ru. dzjeza, Lit. deze: waarschijnlijk uit Gr.-Lat. dosis = gave (z. gift 2).

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden

470. De doos van Pandora.

Hieronder verstaat, men een bron van veel ellende en leed. Pandora was volgens Hesiodus Εργα και ημεραι, 94 vlg., door Zeus naar de aarde gezonden om Prometheus, die het vuur van den hemel gestolen had, te straffen. Hij had haar een doos medegegeven en toen zij die opende, vlogen er kwalen en ellende uit om zich over de aarde te verspreiden; alleen de hoop bleef op den bodem liggen. Zie Büchmann, 82 en vgl. fr. la boîte de Pandore; hd. die Büchse der Pandora oder Pandorabüchse; eng. Pandora's box.

471. In de doos zitten,

d.w.z. zich in verzekerde bewaring bevinden; in de gevangenis, cachot, onder de parapluTaal en Letteren, IX, 127; Köster Henke, 50., in (hôtel) de houten lepel (vgl. Ppl. 113: t'Is d'r beter as in de houte lepel zitten), de houten pollepel (in Handelsblad, 16 Maart 1918 (A) p. 6 k. 3: Vervalsching of namaking wordt gestraft met negen maanden opsluiting in hotel de houten pollepel). Eene doos is een voorwerp, waarin iets bewaard wordt; vandaar deze beteekenis van bewaarplaats voor gevangenen (eng. basket); ook in Zuid-Nederland bekend (Waasch Idiot. 185; Antw. Idiot. 369; Teirl. 359). Vgl. verder de synoniemen de bajes (hebr. bâjit; Köster Henke, 6; Jord. 328; Dievenp. 82; 90; Handelsblad, 12 Nov. 1920 (O) p. 5 k. 1); gajes (Krat. 11); in den bak (Speenhof VII, 35; ook in Zuid-Nederland); in de kas (in Ndl. Wdb. VII, 1706); in het kassement (16de eeuw; Ndl. Wdb. VII, 1723); in de kast (Speenhof VI, 71; Ndl. Wdb. VII, 1741; fri. kast; hd. Kasten), in de kaleboesHandelsblad, 8 Juni 1906, ochtendblad.; Hôtel Bellevue (Köster Henke, 26); in het hok, in de gribus (Krat. 140; Ndl. Wdb. V, 685; Köster Henke, 23), in de lik (vgl. hebr. lâqach, grijpen; hoogd. bargoensch leke, gevangenschap? Koster Henke, 39; Jong. 173; Amst. 90; Ndl. Wdb. VIII, 2393); in de tofes (Köster Henke, 69), in 't gat (Sewel, 230; vgl. hd. Loch; fr. trou); 't schuurtje (politiebureau; Köster Henke, 60; Jord. 362; Zandstr. 32; Ppl. 107); in de nor (vgl. Speenhoff I, 11; II, 9, 16; V. 24; VI, 75; Slop, 69), in Holland zeer gewoon, ook te Deventer (aldaar ook kiek-in-de-potEen ‘kijck in de pot’ was de benaming voor een belegeringstoren, ook een ‘lijmstang’ genoemd. Zie Ndl. Wdb. VIII, 2337 en Huygens, Hofw. (editie Eymael), bl. 21.); Boekenoogen, 674; Opprel, 73 b; 't roode dorp te Amsterdam; Harreb. III, CXVIII; Jord. 115; Slop, 84, 230; Krat. 144; Lev. B. 109; 240. Andere benamingen voor de gevangenis of de provoost zijn pot (in D.H.L. 2: Hou maar gauw je smoel, anders douw 'k je de pot nog in; Het Volk, 27 Maart 1915 p. 5 k. 4: Onder die omstandigheden gaat men nu eenvoudig ongevraagd en wordt men gesnapt, wel, dan maar de pot in); mop (in S. en S. 44: Goed, ik draai weer de mop in, en toe wor 'k overgebracht na den Haag in 't Militaire huis van bewaring); krentetuin (in Menschenw., 158; 541; S. en S. 15: Daarom ging ik dan maar liever gunder heen, na de krentetuin; daar is 't tenminste zindelijk, al zit je ook opgeslote; bl. 16; 83; Köster Henke, 37: krententuin, VeenhuizenVroeger ook Ommerschans (zie Ndl. Wdb. VIII, 164).); achter de schuif (in Twee W.B. 125: Ik wil niet achter de schuif); panneken (Harreb. II, 169?); petoet (V. Ginneken II, 460; Handelsblad, 28 Nov. (O), 1920, p. 5 k. 5); Rijkshotel (in Ndl. Wdb. VI, 1132); achter de Zweedsche gordijnen, ijzeren tralies (Het Volk, 3 Januari 1914, p. 6 k. 3: Dit staat zeker wel vast, dat een dergelijke uitdrukking in den mond van een staker, deze een paar jaar achter de Zweedsche gordijnen zou brengen); in de viool (fr. le violon), in de bokse (De Bo, 160), in 't pensionaat (Waasch Idiot. 514; Antw. Idiot. 1965); in den amigo zitten (Antw. Idiot. 159; Waasch Idiot. 76); fri. in e doas sitte; in hd. Nummer Sicher, das Kittchen; hinter schwedischen Gardinen sitzen; 't eng. in the (stone)jug, in the coop; fr. le clou, la cage.le clou is de lommerd; zie nog Günther, 106 vlgg.; Nyrop Gramm. Hist. IV § 407.

472. Uit de oude doos,

d.w.z. van vroeger tijd; verouderd. Zoo spreekt men van een liedje, een tooneelstuk uit de oude doos; eigenlijk een liedje of een stuk genomen uit de doos, waarin men dergelijke dingen lang geleden heeft opgeborgen. Bij Van Effen, Spectator IV, 201 is sprake van een deuntje uit de beste doos. Zie Harrebomée I, 148 b. Vgl. C. Wildsch. III, 265: Wat zeg je daar, Bethje? dat een edelmans hond in een boer zijn koornland mag omloopen en alles bederven, zonder dat de boer een kik durft geeven? nu, dat is er weêr een uit de ouwe doos! Nederland, 1914, II, 13: Wij zijn niet zoo uit de oude doos; fri. ut 'e âlde doas.

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

pandora charms à vendre>Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Terug naar lijst

Bronverwijzing:
Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2010), Etymologiebank, op http://etymologiebank.nl/

pandora origineel

apps pandora
pandora beugel
kjøp pandora
Pandora Anhänger
Onde posso comprar encantos pandora

Pandora (Anne Rice)

Anne Rice
Pandora
  • Título original: Pandora

  • Editorial: Zeta Bolsillo

  • Año publicación: 2010 (1998)

  • Traducción por: Camila Batlles

  • Temas: Fantástica

  • Nota media: 6 / 10 (6 votos)

ComprarComprar
Marcar leyendo Marcar leído Marcar deseado Añadir comentario

Información

  • Información legal
  • Política de privacidad
  • Condiciones de uso
  • Publicidad
  • Contactar

En lecturalia

  • Mapa autores
  • Mapa libros
  • Editores
Ontecnia

La navegación por nuestras páginas y el acceso y utilización de nuestros servicios requieren la instalación de cookies propias y de terceros en el equipo del usuario. A menos que bloquee la instalación de las cookies, entenderemos acepta el uso de las mismas conforme a nuestra Política de privacidad

Leturalia
="img" alt='Ancien écrin boite pour montre EBEL' />

Ancien écrin boite pour montre EBEL

  • TISSOT : VINTAGE ECRIN, BOITE, WATCH BOX , MONTRE

    TISSOT : VINTAGE ECRIN, BOITE, WATCH BOX , MONTRE

  • TAG HEUER VINTAGE ECRIN BOITE MONTRE

    TAG HEUER VINTAGE ECRIN BOITE MONTRE

  • CARTIER : ECRIN BOITE WATCH BOX MONTRE 525

    CARTIER : ECRIN BOITE WATCH BOX MONTRE 525

  • Hublot - Big Bang Carbon Dial Chronograph 301RX Ceramic Bezel - Mint, Rare

    Hublot - Big Bang Carbon Dial Chronograph 301RX Ceramic Bezel - Mint, Rare

  • Ancien écrin boite pour montre PIAGET Suisse Swiss

    Ancien écrin boite pour montre PIAGET Suisse Swiss

  • Écrin Boîte montre LONGINES /Watch box LONGINES

    Écrin Boîte montre LONGINES /Watch box LONGINES

  •  lot de 40 écrin acajou pièces bagues or 18k hot diamonds neuf avec sur boite

    lot de 40 écrin acajou pièces bagues or 18k hot diamonds neuf avec sur boite

  • Boite écrin à bijou ranger montre porte montre à gousset Vers 1910 watch box

    Boite écrin à bijou ranger montre porte montre à gousset Vers 1910 watch box

  • PUBLICITE-ADVERTISING : HUBLOT Big Bang Unico Italia Ind.2015 Kronometry,Montre

    PUBLICITE-ADVERTISING : HUBLOT Big Bang Unico Italia Ind.2015 Kronometry,Montre

  • Rare écrin Boîte à montre , coffret à bijoux Louis PION

    Nouvelle annonce Rare écrin Boîte à montre , coffret à bijoux Louis PION

  • TISSOT : VINTAGE ECRIN, BOITE, WATCH BOX , MONTRE

    TISSOT : VINTAGE ECRIN, BOITE, WATCH BOX , MONTRE

  • ECRIN LOUIS VUITTON BOITE MONTRE TAMBOUR ETUI COFFRET WATCH CASE BOX TRUNK

    ECRIN LOUIS VUITTON BOITE MONTRE TAMBOUR ETUI COFFRET WATCH CASE BOX TRUNK

  • Grand écrin boite pour montre BOUCHERON place Vendome

    Grand écrin boite pour montre BOUCHERON place Vendome

  • Ancien écrin boite pour montre TAG HEUER Suisse Swiss

    Ancien écrin boite pour montre TAG HEUER Suisse Swiss